- राधा क्षेत्रीले बिरामी दाजु निश्चललाई बचाउन हरप्रयास गरे पनि उनको निधनपछि बाँकी रहेको पीडालाई गीतमा उतारेकी छिन्।
- उपचारका लागि आर्थिक जोहो र दौडधुप गर्दागर्दै दाजु गुमाउनु परेपछि राधाको जीवनले एउटा असह्य वियोगको घाउ बोक्नुपरेको छ।
- मनमा दबिएको त्यही पीडा र दाजुको सम्झनालाई राधाले एउटा सांगीतिक कोसेलीमार्फत सार्वजनिक गर्दै उनको स्मरण गरेकी छिन्।
काठमाडौं । जीवनले कहिलेकाहीँ मानिसलाई यस्ता पीडा दिन्छ, जसलाई आँसुले मात्र व्यक्त गर्न सकिँदैन। केही पीडा शब्दमा आउँदैनन्, केही घाउ समय बित्दैमा निको हुँदैनन्। यस्तै पीडा बोकेर एक वर्ष बिताएकी राधा क्षेत्रीले अन्ततः आफ्नो मनमा दबिएको कथा गीतमार्फत सार्वजनिक गरेकी छन्।
राधाको जीवनमा वियोगको पीडा नयाँ थिएन। बाल्यकालमै बुवालाई गुमाएकी उनले त्यसपछि काका, मामा, फुपाजु र दाजुहरूमा बुवाको माया र सहारा खोज्दै जीवन अघि बढाइन्। बुवाको वियोगको घाउमा खाटा बस्दै गर्दा जीवनले उनलाई फेरि अर्को ठूलो परीक्षामा उभ्यायो—दाजु निश्चल क्षेत्रीको गम्भीर बिरामी।
दाजु बिरामी परेपछि राधाका लागि आफ्नोभन्दा दाजुको जीवन ठूलो भयो। परिवारसँगै उनी विभिन्न अस्पताल र उपचारका विकल्प खोज्दै भौँतारिइन्। उपचारका लागि जति पैसा आवश्यक परे पनि जुटाएर दाजुलाई बचाउनुपर्छ भन्ने अठोट उनको मनमा थियो। अवस्था यस्तोसम्म आयो कि दाजुको जीवन बचाउन आवश्यक परे एउटा अंग बेचेर भए पनि उपचार गर्ने सोचसम्म उनको मनमा आएको थियो।
दाजुको स्वास्थ्यमा सुधार आउने आशामा परिवारले लामो समय उपचार गरायो। असारमा भारत पुगेर दाजुलाई भेटेपछि राधा काठमाडौंस्थित आफ्नो जागिरमा फर्किइन्। शरीर कार्यालयमा भए पनि उनको मन भने भारतमा उपचाररत दाजुसँगै थियो।
दाजुको अवस्था कहिले सुध्रिएला भन्ने आशा, फेरि स्वास्थ्य बिग्रिएको खबर र परिवारको रुवाबासीबीच उनका दिन बितिरहेका थिए। कलेजो प्रत्यारोपणका लागि नेपालमा उपचारको सम्भावना बुझ्न उनी दाजुको निधन हुनुभन्दा दुई दिनअघि टिचिङ अस्पतालसम्म पुगेकी थिइन्। करिब ३५ लाख रुपैयाँ खर्च लाग्ने जानकारी पाए पनि उनको आशा मरेको थिएन। बरु यति ठूलो रकम कसरी जुटाउने भन्ने चिन्ताले उनलाई भित्रभित्रै पोलिरहेको थियो।
कार्यालयमा आँसु झार्दै काम गर्ने र बाहिर परिवार, आफन्त तथा साथीभाइसँग सहयोगको याचना गर्ने दिनहरू चलिरहेका थिए। दाजुको बोली र आवाज कमजोर हुँदै जाँदा उनको मनमा डर बढ्दै थियो, तर आशा भने बाँकी नै थियो।
अन्ततः एक दिन निश्चल पुनः भारतको अस्पतालमा भर्ना भए। रातभरि परिवारमा उपचार र आगामी कदमबारे छलफल भयो। भोलिपल्ट कार्यालय जानुअघि राधाले एकपटक अनलाइन आएर घरबाट केही खबर आएको छ कि भनेर हेर्ने सोचिन्। त्यही क्रममा करण दाजुको फोन आएको देखिन्।
फोन फर्काएर कुरा गर्दा करण दाजु एक्कासि रुन थाले। राधाले डराउँदै सोधिन्, ‘निश्चल दाजुलाई गाह्रो भयो हो?’
तर जवाफ आयो—“अब निश्चल दाजु हुनुहुन्न, दिदीहरूलाई लिएर तुरुन्तै भारत आइज।”
त्यो एउटा वाक्यले राधाको संसार नै बदलियो।
बुवालाई गुमाएपछि जसलाई आफ्नो सहारा ठानेकी थिइन्, त्यही दाजुलाई पनि गुमाउनुपर्दा उनले आफूलाई सम्हाल्न सकिनन्। दिदीलाई फोन गरेर खबर सुनाउन खोज्दा उनको बोली नै फुटेन। केही क्षणका लागि श्वास रोकिएजस्तो भयो, मुटु गाँठो परेजस्तो भयो। २०८२ साल साउन २० गते बिहान निश्चल क्षेत्रीले देह त्याग गरे।
दाजुलाई नेपाल ल्याएर उपचार गर्ने सम्भावना बुझ्न दुई दिनअघि मात्र टिचिङ अस्पताल पुगेकी राधाले दुई दिनपछि दाजुको निधनको खबर सुन्नुपर्यो। उपचार गरेर दाजुलाई फेरि स्वस्थ अवस्थामा उठाउने उनको सपना अधुरै रह्यो।
निधनको खबरपछि उनले कार्यालयबाट बिदा मागिन् र हतारहतार विमानको टिकट बुक गरिन्। विमानस्थल पुगेर टिकट लिने क्रममा मात्र फेसबुक खोल्दा दाजुको तस्बिरसहित चारैतिर श्रद्धाञ्जलीका सन्देश देखिन्। त्यो दृश्यले उनलाई जमिन भासिएजस्तो र आकाशले थिचेजस्तो बनायो।
१३ दिनको संस्कार पूरा गरेर उनी फेरि आफ्नो कर्मथलो फर्किइन्। तर कर्मथलोमा फर्किए पनि मन भने त्यही दिनमै अड्किएको थियो।
साथीभाइ र दिदीबहिनीहरूले पटक–पटक ‘दाजुलाई कस्तो छ?’ भनेर सोध्दा उनलाई हरेकपटक आफ्नो घाउ फेरि कोट्याएजस्तो हुन्थ्यो। वास्तविकता सुनाउने अवस्था थिएन। त्यसैले उनी मुस्कुराउँदै भन्थिन्—‘राम्रै छ, निको हुनुभयो।’
दाजु भने संसारकै सबैभन्दा ठूलो पीडा र बिरामसँगको युद्धबाट सदाका लागि मुक्त भइसकेका थिए। समय बित्दै गयो। बाहिरबाट राधाको जीवन सामान्य देखिन्थ्यो। तर उनको मनभित्र निश्चल दाजुको सम्झना, अस्पतालका ती दिन, उपचारका लागि गरेको दौडधुप र अन्तिम खबरको त्यो क्षण निरन्तर बाँचिरहेको थियो।
कहिलेकाहीँ उनले सामाजिक सञ्जालमा प्रेम र वियोगका शब्दहरू लेखिन्। ती शब्दहरू अरूका लागि सामान्य अभिव्यक्ति हुन सक्छन्, तर उनको जीवनमा ती आफ्नै पीडाका प्रतिध्वनि थिए। एक वर्षसम्म मनमा गाँठो पारेर राखेको यही पीडा अहिले गीत बनेर बाहिर आएको छ। गीतमार्फत आफ्नो पीडा व्यक्त गर्ने क्रममा पनि उनको शरीर काँपिरहेको छ, मुटु तीव्र गतिमा धड्किरहेको छ र पुराना आँसु फेरि आँखाको डिलसम्म आइपुगेका छन्। तर यसपटक उनी आँसु लुकाउन चाहन्नन्। किनकि यो गीत उनका लागि केवल गीत होइन—दाजुसँग जोडिएको उनको जीवन, संघर्ष, वियोग र कहिल्यै नमेटिने सम्झनाको आवाज हो।
राधाको जीवनले एउटा कठोर सत्य देखाएको छ—समय बित्दैमा सबै पीडा सकिँदैनन्, केही पीडा मानिससँगै यात्रा गर्छन्। फरक यति हो, कुनै दिन ती आँसु बनेर झर्छन्, कुनै दिन शब्द बन्छन् र कहिलेकाहीँ गीत बनेर संसारसामु आउँछन्।
निश्चल दाजु अब राधाको साथमा भौतिक रूपमा छैनन्। तर उनको सम्झना राधाको मनमा सधैँ जीवित रहनेछ।
परिवारको उज्यालो खुसी र आफ्नो गौरवको एउटा हिस्सा गुमाएकी राधा भन्छिन्—निश्चल कहिल्यै पुराना र बिराना हुने छैनन्। परिवारले उनको आत्माको शान्तिको कामना गर्दै अर्को जन्ममा निरोगी, सुखी, खुशी र पूर्ण आयु प्राप्त होस् भन्ने प्रार्थना गरिरहनेछ।
एक वर्षअघि रोकिएको त्यो आवाज आज गीत बनेर निस्किएको छ—दाजुको सम्झनामा, पीडाको सम्मानमा र मनमा थुनिएको एउटा सत्यलाई संसारसामु सुनाउन। यो संस्करणमा **“कर्म” भन्दा “जीवनले दिएको परीक्षा र उनले निर्वाह गरेको दायित्व”**लाई मुख्य भाव बनाएको छु, जसले अझ मानवीय र गहिरो बनाउँछ। थप यस्तै समाचारको लागि नेपाल खोज खबर हेर्दै गर्नु होला
भिडियो सहित
