मिसन भाट, काठमाडौं, — (देश राजनीतिक अस्थिरता, आर्थिक चुनौती र सामाजिक असन्तुलनको चक्रव्यूहमा फसेको बेला युवापुस्ताको जागरणले नयाँ आशा जगाएको छ। राजनीतिक संक्रमणका क्रमभित्र नयाँ पुस्ताको चेतना र आवाजले अब देशले नयाँ दिशातर्फ यात्रा सुरु गरेको संकेत दिएको छ।)
नेपाल अहिले परिवर्तनको ऐतिहासिक मोडमा छ। केही महिनाअघि सुरु भएको “Gen Z आन्दोलन” ले देशको राजनीतिक धरातल हल्लाएको छ। सुरुवातमा सामाजिक सञ्जालमा लगाइएका प्रतिबन्ध र बढ्दो भ्रष्टाचारविरुद्धको आवाज बाट सुरु भएको यो आन्दोलन क्रमशः देशव्यापी रूप लिन पुग्यो। राजधानीदेखि सुदूर गाउँसम्म फैलिएको युवापुस्ताको आन्दोलनले दशकौँदेखि स्थिरता खोजिरहेको राजनीतिमा नयाँ बहस सुरु गराएको छ।
आन्दोलनको प्रभाव यति व्यापक रह्यो कि तत्कालीन प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली ले राजीनामा दिनुपर्यो। त्यसपछि पूर्वप्रधानन्यायाधीश सुशीला कार्कीको नेतृत्वमा अन्तरिम सरकार गठन भयो। सरकारले पारदर्शिता, सुशासन र सुधारका वाचा त गरेको छ, तर ती वाचा व्यवहारमा कहिले र कसरी परिणत हुने भन्ने प्रश्न अझै खुला छ। जनतामा ‘अब के हुन्छ?’ भन्ने कौतुहलता र ‘फेरि उही पुरानो खेल त दोहोरिँदैन?’ भन्ने आशंका दुबै एकसाथ छन्।
अर्थतन्त्र पनि ठूलो दबाबमा छ। मूल्यवृद्धि, बेरोजगारी, लगानीको कमी र उत्पादनशील क्षेत्रमा घट्दो गतिले जनजीवन कठिन बनाएको छ। युवाहरू रोजगारीका लागि विदेश पलायन भइरहेका छन्, तर पछिल्ला महिनाहरूमा देशभित्रै केही गर्न सकिने सम्भावनाको खोजी गर्ने युवाको संख्या पनि बढ्दै गएको देखिन्छ। “हामी बदलिन्छौं भने देश बदलिन्छ,” भन्ने नारा अहिले नयाँ पुस्ताको पहिचान बनेको छ।
यसबीच, पश्चिमी हिमाली क्षेत्रहरूमा परेको भारी हिमपात र पहिरोका घटनाहरूले मुलुकको संवेदनशील भौगोलिक अवस्थाको स्मरण गराएको छ। हिमाली जिल्लाहरूमा आवतजावत अवरुद्ध भएको छ, कृषि र पशुपालनमा असर परेको छ, र राहतका लागि राज्य संयन्त्र सक्रिय बनेको छ। मौसम र भौगोलिक चुनौतीसँग जुध्न नेपालीहरू अभ्यस्त छन् तर राजनीतिक र आर्थिक स्थायित्वका लागि उनीहरूको धैर्य अब परीक्षा चरणमा पुगेको छ।
त्यो कठिन परिस्थिति बीच पनि नेपाली जनताको मनोबल अटल छ। हिउँले ढाकिएका डाँडाहरू जस्तै कठोर परिस्थिति भए पनि उनीहरूको आत्मविश्वास पग्लिएको छैन। उनीहरू विश्वास गर्छन् — “सबै कठिनाइको अन्त्य परिवर्तनबाटै हुन्छ।”
नेपाल अहिले केवल राजनीतिक संक्रमणमा छैन, यो नयाँ पुस्ताको आत्मविश्वास, जिम्मेवारी र चेतनाको सुरुवात पनि हो। परिवर्तनको बाटो कठिन अवश्य छ, तर जनताको चेत जागिसकेको छ।
अब प्रश्न सत्ता परिवर्तनको होइन — सोच र दृष्टिकोण परिवर्तनको हो। किनभने परिवर्तन कहिल्यै बाहिरबाट आउँदैन,
यो भित्रको चेतनाबाट सुरु हुन्छ — र अहिले त्यो चेतना जागिसकेको छ।