काठमाडौ – नेपालका विभिन्न २६ जिल्लामा रहेका जेलहरूबाट हालसम्म १३ हजार ७७९ कैदी फरार भएका मध्ये ११ हजार ४६१ जना अझै नियन्त्रणमा नआएका कारण प्रशासन ठूलो समस्यामा परेको छ । जेल तोडफोड र आन्दोलनका क्रममा भागेका कैदी फेला नपरेपछि नेपालका सुरक्षाकर्मीलाई निकै चुनौती बनेको हो ।
नेपालका डीजी (जेल) श्री न्यौपानेका अनुसार २६ जेलबाट १२ हजार ८१७ जना कैदी र ९६२ बाल सुधारगृहका कैदी गरी जम्मा १३ हजार ७७९ जना कैदी फरार भएका छन् । तीमध्ये करिब २ हजार ३१८ जना मात्रै फर्केर जेलमा आएका छन् । बाँकी फरारकै अवस्थामा छन् ।
फरार हुनेमध्ये कतिपय ‘मोस्ट वान्टेड’ अपराधीसमेत रहेका कारण भारत–नेपाल सीमा क्षेत्रमा संवेदनशीलता अत्यधिक बढेको छ । कैदी भाग्ने क्रममा मक्कनपुर जेल, जेलझर जेल, सिन्धुली कारागार, कास्की, कपिलवस्तु, कैलालीलगायतका ठूला जेलहरू बढी प्रभावित भएका छन् ।
फरार कैदीहरूमा हत्या, अपहरण, बलात्कार, ठूलो लुटपाट, लागुऔषध कारोबार, नक्कली नोट कारोबारलगायत गम्भीर आपराधिक गतिविधिमा संलग्न अपराधीहरू पनि छन् । यस्तै केही खतरनाक अपराधीहरूले सीमावर्ती क्षेत्रमा प्रवेश गर्ने कोसिस गरेकाले भारतीय सुरक्षा निकाय पनि सतर्क बनेका छन् ।
नेपालमा हालै सम्पन्न जेन्जी आन्दोलनको समयमा भएको जेल तोडफोडका कारण ठूलो संख्यामा कैदी फरार भएको जनाइएको छ । आन्दोलन शान्त भए पनि फरार अपराधीहरू अझै नियन्त्रणमा नआएकोले नेपाली प्रशासन थप दबाबमा परेको हो ।
सुरक्षा निकायका अनुसार फरार अपराधीहरूले पुनः आपराधिक गतिविधि सञ्चालन गर्न सक्ने भएकाले सीमा क्षेत्रमा कडाइ गरिएको छ । नेपाल–भारत दुवै पक्षका सुरक्षाकर्मीलाई सतर्क रहन निर्देशन दिइएको छ ।
यसरी हेर्दा, हाल नेपालमा फरार कैदीहरू फेला पार्न प्रशासनले ठूलो चुनौति सामना गर्नुपर्ने देखिएको छ ।