काठमाडौं । निर्वाचन आयोगले २०७९ सालको प्रतिनिधिसभा निर्वाचनमा दर्ता गरिएका समानुपातिक बन्द सूचीमा नाम समावेश भएका व्यक्तिहरूले उपनिर्वाचनमा उम्मेदवार बन्न नपाउने कानुनी प्रावधानबारे सार्वजनिक रूपमा जानकारी दिएको छ। बुधबार आयोगले जारी गरेको सूचनामा समानुपातिक सूचीमा रहेका व्यक्तिहरू उम्मेदवार बन्न अयोग्य हुने कुरा स्पष्ट पारिएको हो।
यसैबीच, रुपन्देही–३ मा हुन लागेको उपनिर्वाचनका लागि राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) बाट प्रस्तावित उम्मेदवार डा. लेखजंग थापाको योग्यताबारे केही प्रश्न उठेका थिए। तर आयोगले थापाको उम्मेदवारी कानुनी रूपमा वैध हुने जनाएको छ।
थापा अघिल्लो निर्वाचनमा नागरिक उन्मुक्ति पार्टी (नाउपा) को समानुपातिक बन्द सूचीमा रहेका थिए। तर नाउपाले आयोगमा निवेदन दिँदै थापाको नाम सूचीबाट हटाइसकेको र बाँकी सूची अध्यावधिक गरिसकेको आयोगले जनाएको छ। करिब पाँच महिनाअघि मात्रै रास्वपा प्रवेश गरेका थापा हाल आन्तरिक प्रक्रियामार्फत उम्मेदवार प्रस्तावित भएका हुन्।
निर्वाचन आयोगका कार्यवाहक प्रमुख आयुक्त रामप्रसाद भण्डारीले थापाको उम्मेदवारी कानुनी रूपमा कुनै बाधक नरहेको स्पष्ट पारे। उनले भने, “प्रचलित कानुन अनुसार समानुपातिक बन्द सूचीमा नाम भएका व्यक्ति प्रत्यक्षतर्फको उम्मेदवार हुन अयोग्य हुन्छन्। तर सम्बन्धित दलको केन्द्रीय समितिले निवेदन दिएर सूचीबाट नाम हटाएमा उम्मेदवार बन्न सकिन्छ। लेखजंग थापाको हकमा नाउपाले आधिकारिक रूपमा निवेदन दिइसकेकाले उनको नाम हटाइएको छ र बाँकी सूची अध्यावधिक भइसकेको छ। त्यसैले कानुनले उनलाई रोक्दैन।”
प्रतिनिधिसभा सदस्य ऐन, २०७४ को दफा १४ को उपदफा २ अनुसार, समानुपातिक बन्द सूचीमा नाम भएका व्यक्तिहरू प्रत्यक्ष निर्वाचन (पहिलो हुने निर्वाचित हुने प्रणाली) अन्तर्गत उम्मेदवार बन्न सक्दैनन्। त्यसैगरी, प्रत्यक्षतर्फ उम्मेदवार रहेका व्यक्तिको नाम समानुपातिक सूचीमा राख्न पनि नपाइने बताइएको छ ।