काठमाडौं। आज श्रीपञ्चमी, अर्थात् सरस्वती पूजा। विशेष गरी विद्यार्थी, साहित्यकार, कलाकार, सङ्गीतकार तथा बौद्धिक क्षेत्रमा कार्यरत व्यक्तिहरू का लागि यो पर्व अत्यन्त महत्वपूर्ण मानिन्छ। सरस्वती पूजा ज्ञान, कला, सङ्गीत, साहित्य तथा शिक्षाको प्रतीकका रूपमा मनाइन्छ।
बिहानै उठी स्नान गरी सफा पहिरनमा सजिएर सरस्वती मन्दिर वा विद्यालयहरूमा विद्यार्थीहरू पूजाआजा गर्दै छन्। कतिपय ठाउँमा अक्षरारम्भ अर्थात् बालबालिकालाई पहिलोपटक लेख्न सिकाउने परम्परा समेत पालन गरिन्छ। यस दिन सरस्वती मन्दिरमा विशेष पूजा, भजन, कीर्तन तथा धार्मिक अनुष्ठानहरूको आयोजना गरिन्छ।
सरस्वती पूजामा १२ पवित्र नाम जप गर्दा मनोकामना पूरा हुने विश्वास
यदि तपाईंलाई सरस्वती पूजाका मन्त्र वा श्लोक थाहा छैन भने चिन्ता लिनुपर्दैन। देवी सरस्वतीका १२ नाम ११/११ पटक जप गर्दा विशेष फल प्राप्त हुने धार्मिक मान्यता छ। यी नामहरूको उच्चारण गर्दा ज्ञान, विवेक, स्मरणशक्ति, र सृजनात्मक क्षमतामा वृद्धि हुने विश्वास गरिन्छ।
देवी सरस्वतीका १२ पवित्र नामहरू
1. भारती – वाणीकी देवी
2. सरस्वती – ज्ञानकी अधिष्ठात्री देवी
3. शारदा – विद्या प्रदान गर्ने देवी
4. हंसवाहिनी – हंस वाहनमा सवार ज्ञानकी देवी
5. जगती – सम्पूर्ण ब्रह्माण्डलाई ज्ञान दिने देवी
6. वागीश्वरी – वाणी तथा सङ्गीतकी देवी
7. कुमुदी – चन्द्रमाजस्तै शीतलता प्रदान गर्ने देवी
8. ब्रह्मचारिणी – ब्रह्मज्ञान तथा आध्यात्मिक उन्नतिकी देवी
9. बुद्धिदात्री – बुद्धि र विवेक प्रदान गर्ने देवी
10. वरदायिनी – इच्छित वरदान दिने देवी
11. चंद्रकान्ति – चन्द्रमाजस्तै सौम्यता प्रदान गर्ने देवी
12. भुवनेश्वरी – सारा विश्वलाई सञ्चालन गर्ने शक्ति
श्रीपञ्चमीको महत्त्व
विद्यार्थीका लागि विशेष दिन: सरस्वती पूजाका अवसरमा बालबालिकाहरूको अक्षरारम्भ (पहिलोपटक लेख्न सिकाउने) गरिन्छ।
सङ्गीत र कलाका साधकहरू: यस दिन कलाकार, साहित्यकार, सङ्गीतकार तथा बौद्धिक व्यक्तिहरूले देवी सरस्वतीको विशेष पूजा गर्छन्।
विद्या प्राप्तिका लागि व्रत: कतिपय भक्तजनले यस दिन व्रत बस्ने र सरस्वती मन्त्र जप गर्ने गर्छन्।
पवित्र कार्यको सुरुवात: यो दिनलाई कुनै पनि नयाँ शैक्षिक वा बौद्धिक कार्य थालनी गर्न शुभ मानिन्छ।
यस विशेष दिनमा ज्ञान, बुद्धि र विवेक प्राप्त होस् भनी देवी सरस्वतीको आराधना गरिन्छ। सरस्वती पूजा हिन्दू मात्र नभई बौद्ध धर्मावलम्बीहरूका लागि पनि महत्वपूर्ण छ।
यस पावन अवसरमा सम्पूर्ण श्रद्धालु भक्तजन, विद्यार्थी, शिक्षक तथा विद्या क्षेत्रका व्यक्तित्वहरूलाई हार्दिक शुभकामना!
